Chuyên Ngành Thú Y

Bệnh AEV (Avian encephalomyelitis - AEV) là một bệnh truyền nhiễm của gà con với biểu hiện rối loạn sự phối hợp vận động như bại liệt, co giật. Đồng thời gây bệnh mạn tính ở gà lớn làm giảm tỷ lệ đẻ trứng và chết phôi. Bệnh xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới. Read more »

A - Bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm ở gia cầm (Laringotrachetis infectiosa avium, Infectious laringotracheitis - ILT) 1. Giới thiệu Viêm thanh khí quản là bệnh truyền nhiễm của đường hô hấp trên với các biểu hiện đặc trưng: ngạt từng cơn, khạc đờm lẫn mãu phù nề đầu và có thể kèm theo viêm mí mắt. 2. Nguyên nhân Do virus thuộc nhóm Herpes 3. Loài gia cầm mắc bệnh Gà, gà lôi, gà tây chim. 4. Tuổi gia cầm mắc bệnh Từ sau 20 ngày đến dưới 1 năm tuổi bệnh nặng nhất vào giai đoạn gà được 3- 5 tháng tuổi. Read more »

Túi khí là một cơ quan rất quan trọng đối với gia cầm trong đó có gà Túi khí là dự trữ không khí, dồn nén không khí => gà bay nhảy Túi khí chính là nơi trao đổi oxy khá mạnh trong quá trình tuần hoàn Túi khí rất dễ bj viêm khi có căn nguyên gây bệnh tác động (Mycoplasma) Mycoplasma gây bệnh CRD, thường gây viêm túi khí. Vì thế khi túi khí bị viêm thì rất dễ bội nhiễm bởi các vi sinh vật gây bệnh khác, trong đó có E.coli. E. Coli có rất nhiều chủng, xếp vào 2 nhóm: Nhóm E.coli có lợi và nhóm E.coli có hại Các chủng sống tồn tại trong cơ thể gà ở trạng thái cân bằng Khi có các yếu tố stress => hen gà (CRD) nổ ra cũng chính là các yếu tố bất lợi gây mất cân bằng => E.coli có hại nhanh chóng nhân lên về số lượng và độc lực => tràn vào các tổ chức, cơ quan trong cơ thể gây thành bệnh => Vì thế trong thực tế chăn nuôi, gà bị bệnh CRD ghép với E.coli (CCRD) rất phổ  biến, chúng là bạn đồng hành với nhau và cùng nhau gây tác hại cho gà Read more »

1. Giới thiệu bệnh: Theo Từ điển Bách khoa Wikipedia, Virus gây thiếu máu gà con (CAV) gây nên chứng thiếu máu, teo tủy xương và ức chế miễn dịch ở gà. Trước khi được xác định do virus, người ta gọi tên chứng này là do "Tác nhân gây thiếu máu ở gà con" (CAV). CAV là virus 25nm, không có vỏ bọc, thuộc giống Gyrovirus, họ Circoviridae . CAV chỉ gây bệnh cho gà, mặc dầu kháng thể được phát hiện cả trên chim cút (Nhật Bản). Virus đề kháng với axit (pH 2 - 3), ête, chlorofurm, nhiệt (70 0 C trong 1 giờ, 80 0 C trong 5 phút) và nhiều chất khử trùng (thậm chí trong 2 giờ ở 37 0 C). Những biểu hiện nhiễm CAV thấy rõ ở gà con đang sinh trưởng. Lần đầu tiên, CAV được phát hiện vào năm 1979, từ đó đến nay, qua kiểm tra huyết thanh học và phân lập virus, nhận thấy CAV tồn tại ở nhiều nước, nhất là những nơi có nuôi gà thương phẩm. Read more »

Bệnh Lơcô ở gà có tên khoa học Leucosis Avium – là một bệnh ung thư truyền nhiễm do Myxo virus chứa ARN gây ra ở gà từ 4 tháng tuổi trở lên nhưng chủ yếu gây chết là trên 10 – 12 tháng tuổi. Bệnh khối u đã được Rolof mô tả từ những năm 1863 nhưng mãi đến năm 1962 – 1963 Sevoian và các nhà khoa học Mỹ mới phân lập được nguyên nhân gây bệnh là một loại ARN virus. Bệnh cũng chính thức có tên Leucosis Avium. Bệnh gây thiệt hại về kinh tế ở 2 phương diện: Giảm sản lượng trứng ở gà đẻ từ 5 – 10% Gây chết gà từ 5 – 8% (có đàn lên đến 15%) Làm tăng số gà loại thải, giảm chất lượng thịt. Read more »

Bệnh thiếu hụt dinh dưỡng gây rối loạn chức năng hoạt động của cơ thể làm cho gia cầm suy dinh dưỡng, chậm lớn, còi cọc, giám đẻ. I. Nguyên Nhân Do khẩu phần ăn không cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng. Lý do có thể do người chăn nuôi lập khẩu phần ăn bị mất phẩm chất. Các vitamin bổ sung vào khẩu phần tuy số lượng đủ nhưng lại bị mất tác dụng do các yếu tố lý, hóa hay nhiệt độ làm biến đổi chất lượng gây hư hỏng các thành phần khác. Read more »

Viêm ruột hoại tử là một bệnh truyền nhiễm thường xuất hiện kế phát sau các bệnh nguyên phát hoặc stress do vi khuẩn Gram dương Clostridium perfingens gây nên. Bệng có tên khoa học : tiếng Anh Necrotic Enteritis (NE). Tiếng Latinh: Enteritis Necroficans (EN). Bệnh có thể xuất hiện ở gà với mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở gà sau 3 tuần tuổi trở lên. Bệnh gây thất thoát khoảng 4 – 8% số đầu con, giảm khả năng tăng trọng, tiếu tốn thức ăn cho 1kg tăng trọng cao … Dịch tễ bệnh NE Vi khuẩn Clostridium Perfingens là một loại vi khuẩn yếm khí sống trong đường ruột và ít gây bệnh cho gà, nếu không có các yếu tố thúc đẩy. Read more »

Ngoài các nguyên nhân thường thấy là do bệnh truyền nhiễm và không truyền nhiễm thì còn một số vấn đề mà người chăn nuôi ít chú ý. Đó chính là vấn đề chăm sóc – quản lý và phòng bệnh cho gà đẻ theo mùa, đặc biệt là trong mùa nóng. Chăm sóc – quản lý là vấn đề quan trọng để đạt được lợi nhuận tối đa trong chăn nuôi gà đẻ trứng. Stress nhiệt   Là yếu tố quan trọng trong mùa khô vì nhiệt độ nóng làm gà đẻ trứng kém ăn cùng với việc giảm năng xuất trứng cũng như khối lượng trứng. 32 – 35ºC: giảm ăn mạnh, trọng lượng giảm . Gà ít vận động do không đủ năng lượng và có triệu chứng thở mạnh và nhanh (rướn thẳng cổ, há mỏ để thở).35 – 38ºC: gà tiếp tục giảm ăn nhưng gà không đủ năng lượng vận động để lấy thức ăn, tỷ lệ đẻ giảm rõ rệt. Gà ít vận động, hay nằm một chỗ, thường xuyên uống nước và uống nhiều nước.Trên 38ºC: gà không còn năng lượng, ít vận động và tỷ lệ chết cao. Read more »

1. Hệ xương Các phần của hệ xương gia cầm tương ứng như các động vật khác. Cánh gà tương ứng với cánh tay và bàn tay ở động vật bậc cao, cẳng chân và ngón chân tương ứng cẳng và ngón chân ở động vật, xương bàn chân của gà là sự nối tiếp và kéo dài ra từ xương chân của động vật. Hình 1.2. Sơ đồ bộ xương gà 1  Xương đầu; 2  Xương cổ; 3 - Cột sống; 4  Xương lưỡi hái; 5  Xương cánh; 6  Xương đùi; 7  Xương cẳng; 8 Xương bàn chân; 9 Xương ngón chân; Read more »

Bệnh đậu gà (Powl Pox) hay còn gọi là "bệnh trái gà''. Bệnh do virus gây nên với đặc tính nổi những mụn sần sùi ở trên da, mào, tích và trong miệng, trên mũi làm cho gà không ăn được, tăng trọng giảm và chết. Bệnh có ở hầu hết các nước trên thế giới. Đặc biệt ở các vùng nhiệt đới và á nhiệt đới. I. Động vật Cảm thụ: Gà và phần lớn hoang dại ở các lứa tuổi đều mẫn cảm với bệnh. II. Nguyên nhân: Do một loại virus thuộc nhóm Poxvirus. Có một số chủng khác nhau về khả năng gây bệnh cho các loài gia cầm khác nhau. Read more »

1. Nguyên nhân Bệnh do 1 loại đơn bào có tên khoa học là Histomonas Meleagridis ký sinh ở gan, dạ dày và ruột thừa ( manh tràng). 2. Phương thức truyền lây Bệnh lây lan chủ yếu qua đường miệng: ăn uống phải trứng giun kim ( Heterakis Gallinae) có chứa Histomonas. 3. Đặc điểm dịch tễ Gà từ 2-3 tuần tuổi đến 3-4 tháng dễ bị bệnh nhất, nhưng gà lớn hơn vẫn có thể bị bệnh. Bệnh thường nổ ra vào những tháng nóng ẩm cuối xuân, hè và đầu thu, nhưng gà lớn bệnh nổ ra cả trong mùa đông. Tất cả các loại giống gà đều có thể mắc bệnh, Gà Tây mẫn cảm nhất. Read more »

Theo tiến sĩ chăn nuôi Đoàn Xuân Trúc, có nhiều nội dung trong tái cơ cấu ngành chăn nuôi gia cầm ở nước ta. Song công tác giống là giải pháp rất quan trọng để phát triển chăn nuôi gia cầm bền vững, tăng hiệu quả và khả năng cạnh tranh. Khách quan nhìn lại thì lâu nay chúng ta đã làm được nhiều việc quan trọng về công tác giống gia cầm, đặc biệt là giống gà . Các giống gà bản địa đã được chú trọng tuyển chọn, chọn lọc nâng cao, lai tạo để cung cấp cho chăn nuôi trong nước, phù hợp với từng vùng sinh thái, từng địa phương.  Read more »

Trong quá trình tiến hoá lâu dài, gia cầm cũng đã trải qua những thời kỳ phát triển phong phú theo qui luật tiến hoá của Darwin, tức là có sự di truyền và biến dị những tính trạng nhằm thích nghi với những thay đổi của môi trường sống và đáp ứng nhu cầu của con Người về sản phẩm chăn nuôi. Ứng dụng thành quả của di truyền học, Người ta đã định hướng sự phát triển của các loài gia cầm theo chiều hướng có lợi về kinh tế, phục vụ cuộc sống của con người. Cũng như các động vật khác, tác nhân di truyền cơ bản của gia cầm là gen, đó là những phần vật chất nằm trong nhiễm sắc thể (NST) của nhân tế bào, cấu trúc của gen liên quan đến tính trạng mà chúng quy định. Gia cầm có hệ thống gen rất phức tạp do kết quả của quá trình tiến hoá lâu dài. Các loài gia cầm khác nhau có bộ nhiễm sắc thể với số lượng và hình dạng khác nhau, thậm chí từng giống gà, vịt cũng có bộ nhiễm sắc thể riêng củ Read more »

Theo quan điểm sinh học, có 2 hình thức chọn lọc tác động vào quần thể sinh vật, đó là chọn lọc tự nhiên và chọn lọc nhân tạo. Theo quan điểm của công tác giống gia cầm thì chọn lọc là quá trình giữ lại để làm giống và nhân giống những gia cầm phù hợp với sản xuất và loại thải những cá thể không phù hợp. Về bản chất di truyền, chọn lọc là quá trình làm thay đổi tần số gen của quần thể gia cầm. Trong cả quá trình chọn lọc và nhân giống có 3 giai đoạn làm thay đổi tần số gen: Giai đoạn 1: chọn lọc để giữ lại những cá thể tốt để làm giống Giai đoạn 2: tỷ lệ thụ tinh khác nhau khi cho giao phối giữa các cá thể Giai đoạn 3: Tỷ lệ nuôi sống và tỷ lệ chết ở đời con làm thay đổi tần số gen Read more »

Trong quá trình bài tiết, cơ thể thải ra: các sản phẩm cặn bã cuối cùng của trao đổi chất; Các chất được tích tụ thừa trong cơ thể (nước, gluco, các muối và các chất khác); Các chất lạ xâm nhập từ ngoài vào cơ thể (các thuốc màu, chất độc ….). Sự bài tiết các chất không cần thiết cho cơ thể động vật được thực hiện một phần do phổi (qua không khí thở ra); ống tiêu hoá (các kim loại nặng, nước, các chất sắc tố, các biểu mô bị tróc ra, các chất protein …) qua phân; da và các tuyến của da (nước, các sản phẩm có chứa nitơ và chất béo, các muối …) qua tuyến bã, tuyến mồ hôi - phần này ở gia cầm rất hạn chế); qua thận (nước, chất khác có nguồn gốc nội sinh và ngoại sinh qua nước tiểu). Read more »

Cũng như loài bò sát, gia cầm thụ tinh trong, đẻ trứng. Ở gia cầm, trong quá trình tiến hoá, cùng với việc tăng kích thước trứng xảy ra việc thoái hoá phần bên phải của hệ sinh dục cái. Ở con đực, đôi tinh hoàn nằm trong khoang cơ thể. Sự phát triển phôi xảy ra trong trứng tương đối lớn, được bảo vệ bằng một loại vỏ cứng. Gia cầm thành thục tương đối sớm và khả năng đẻ cao. Những phẩm chất này chịu ảnh hưởng của công tác giống, nuôi dưỡng và chăm sóc tốt. Sự hiểu biết về những đặc tính hình thái và sinh lý của cơ quan sinh dục gia cầm có ý nghĩa lớn trong nghiên cứu và thực tiễn nhằm tăng hiệu quả chăn nuôi. Read more »

Hội chứng giảm hấp thu và còi cọc trên gà là bệnh truyền nhiễm gây rối loạn  tiêu hoá trên gà và gà tây, làm gà chậm lớn và không đồng đều, tiêu tốn thức  ăn cao và tăng tỉ lệ chết.  Bệnh được gọi với nhiều tên khác nhau dựa vào triêu chứng lâm sàng quan  sát được trên gà và gà tây như gà chim ( helicopter disease),bệnh phức hợp  tiêu chảy và còi cọc ( stunting and diarrhea complex), bệnh còi cọc và yếu  chân ( runting and leg weakness)…..v v 1. Tác nhân gây bệnh:   Chưa định rõ nguyên nhân, nhưng có nhiều virus và  vi khuẩn được tìm thấy trong gà bệnh như Reo virus, Adenovirus,  Enterovirus, rotavirus, Parvovirus. Vi khuẩn như: E.coli , Staphylococcus cohnii, Clostridium perfringes….. Nhiệt độ úm không đủ cũng làm cho bệnh trầm trọng hơn Gà trống nhiễm bệnh nặng hơn gà mái Read more »

Máu cùng limpho và dịch mô tạo thành môi trường bên trong của cơ thể, có thành phần và tính chất lý - hoá tương đối ổn định, nhờ đó, các điều kiện cần thiết cho hoạt động sống của tế bào và mô được đảm bảo. 1. Chức năng Máu thực hiện chức năng vận chuyển, điều tiết dịch thể (bằng hocmon); bảo vệ (bằng bạch cầu, kháng thể...); giữ nhiệt; ổn định áp suất thẩm thấu và độ pH trong cơ thể... Máu chiếm tỷ lệ 10 - 13%  so với khối lượng cơ thể gia cầm con, khoảng 8,5 – 9,0% gia cầm trưởng thành (gà mái trung bình 8,7%, vịt đẻ 8,6%). Lượng máu của gà nặng 2 - 3,6 kg là 180 – 315 ml, của vịt 4kg là 360 ml, của ngỗng 7 kg là 595 ml, của gà tây 8 kg là 688 ml; nếu bị mất nhanh khoảng 1/4 - 1/3 số máu, gia cầm sẽ chết. Read more »

Sơ đồ hệ tiêu hoá của gà 1 - Thực quản; 2 -Diều; 3 -Dạ dày tuyến; 4 - Dạ dày cơ; 5 - Lá lách; 6 - Túi mật; 7 - Gan; 8 - Ống mật; 9 - Tuyến tuỵ; 10 - Ruột hồi manh tràng; 1 1 - Ruột non; 12 - Ruột thừa (manh tràng); 13 - Ruột già; 14 - Ổ nhớp Gia cầm có tốc độ trao đổi chất và năng lượng cao hơn so với động vật có vú. Cường độ tiêu hoá mạnh ở gia cầm được xác định bằng tốc độ di chuyển của thức ăn qua ống tiêu hoá. Ở gà còn non, tốc độ này là 30 - 39 cm trong 1 giờ; ở gà lớn hơn là 32 - 40cm và ở gà trưởng thành là 40 - 42cm (V.M. Xelianxki, 1986). Chiều dài của ống tiêu hoá gia cầm không lớn, thời gian mà khối thức ăn được giữ lại trong đó không v ượt quá 2 - 4 giờ, ngắn hơn rất nhiều so với động vật khác, do đó, để quá trình tiêu hoá thức ăn diễn ra thuận lợi và có hiệu quả cao, thức ăn cần phải phù hợp về với tuổi và trạng thái sinh lý, được chế biến thích hợp, đồng thời có hàm lượng xơ ở mức ít nhất. Read more »

Tuyến yến:   Hocmon của tuyến yên tác dụng lên hoạt động của hầu hết tất cả các tuyến nội tiết khác và có ý nghĩa quan trọng cho việc phát triển của cơ thể và hoạt động bình thường của gia cầm. Adenohip°Fis (thuỳ trước tuyến yên) sản xuất 6 hocmon: tireostimulin, ACTH (Adreno - Cortico - Trophin - Hocmon), Gonadostimulin (foliculostimulin - FSH, luteinostimulin - LH và prolactin), Somatotropin (hocmon phát triển). Tuyến yên thần kinh tiết ra 2 hocmon: oxitoxin và hocmon chống lợi tiểu (ADH). Hocmon của thuỳ trước và thuỳ sau tuyến yên là những protein thuộc nhóm polipetit và glucoproteit. Tireostimulin (hocmon kích tố giáp - TTH) được các tế bào ưa bazơ của tuyến yên tạo nên và là glucoproteit. Việc tạo ra hocmon này ở phôi gà đã được thấy ở ngày tuổi 11 - 13. Ở phôi 15 - 17 ngày ấp đã quan sát thấy hoạt tính cao nhất của tuyến yên và tuyến giáp trạng. Read more »